Zonguldak'ın kömürle şekillenen endüstriyel geçmişini, madencilik kültürünü ve jeolojik mirasını geniş kitlelerle buluşturmayı amaçlayan Zonguldak Endüstriyel Miras Festivali (VADİFEST), 27-28 Haziran 2026 tarihlerinde Üzülmez Kültür Vadisi'nde yoğun katılımla gerçekleştirildi.

Ulusal Zonguldak Kömür Jeoparkı ve Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) koordinasyonunda düzenlenen festival, iki gün boyunca bilimsel etkinliklerden kültürel gösterilere, sergilerden atölyelere, söyleşilerden endüstriyel miras yürüyüşlerine kadar çok sayıda etkinliğe ev sahipliği yaptı. VADİFEST, yalnızca Zonguldak'ın endüstriyel mirasını tanıtmakla kalmayıp, aynı zamanda kentin madencilik kültürünü, üretim hafızasını ve yaşayan değerlerini ziyaretçilerle buluşturan önemli bir organizasyon oldu.

Festival boyunca Üzülmez Kültür Vadisi'nin farklı noktalarında gerçekleştirilen etkinliklerde ziyaretçiler, endüstriyel miras alanlarını uzman rehber eşliğinde keşfetme fırsatı buldu. Düzenlenen endüstriyel miras yürüyüşlerinde eski üretim yapıları, Kok Fabrikası Bacası, Karaelmas Maden Şehitleri Müzesi ve Rombaki Lavuarı ziyaret edilerek bölgenin madencilik tarihine ilişkin bilgiler paylaşıldı. Bunun yanında fosil bulma etkinlikleri, arkeoloji atölyeleri ve çeşitli deneyim alanları özellikle çocuklar ve gençlerden yoğun ilgi gördü.

Festival kapsamında Rombaki Lavuarı’nda açılan "Maden İşçileri ve Endüstri Mirası" fotoğraf sergisi, fosil, mineral ve kayaç sergisi ile Ekrem Murat Zaman'ın kişisel gazete ve dergi koleksiyonundan oluşturulan seçki ziyaretçiler tarafından ilgiyle gezildi. Sergiler, Zonguldak'ın yalnızca kömür üretimindeki rolünü değil, madencilik kültürünün oluşturduğu sosyal ve kültürel hafızayı da gözler önüne serdi.

Festivalin önemli başlıklarından biri de bilimsel program oldu. Alanında uzman akademisyenler, UNESCO temsilcileri ve uzman isimlerin katılımıyla gerçekleştirilen oturumlarda Üzülmez Endüstriyel Miras Alanı'nın geleceği, korunması, yeniden işlevlendirilmesi ve sürdürülebilir yönetimi ele alındı. Düzenlenen söyleşilerde ise Zonguldak'ın endüstriyel mirasının belgelenmesi, madencilik kültürü ve kentin hafızası üzerine değerlendirmeler yapılarak katılımcılarla bilgi paylaşımında bulunuldu.

Festival süresince kurulan "Üreten Zonguldak" alanında kadın kooperatifleri, üretici birlikleri, yerel girişimler ve halk eğitimi merkezleri stant açarak Zonguldak'ın yöresel ürünlerini, el sanatlarını ve gastronomik değerlerini tanıttı. Taş baskı, ahşap, seramik ve el sanatları atölyeleri ziyaretçilere uygulamalı deneyim sunarken, yerel lezzetler festival boyunca büyük ilgi gördü.

İki gün boyunca devam eden sahne programlarında çocuk etkinlikleri, halk oyunları gösterileri, Türk Halk Müziği dinletileri, Liutaio Oda Müziği Topluluğu konseri, Elis Davran konseri ve Madenci Korosu performansı festival alanına renk kattı. Kültürel etkinlikler sayesinde madencilik kültürü yalnızca anlatılan değil, müzik ve halk dansları aracılığıyla yaşatılan bir değer olarak ziyaretçilerle buluştu.

VADİFEST, endüstriyel mirasın yalnızca korunması gereken yapılar bütünü olmadığını; aynı zamanda üretim kültürünü, emek tarihini, madencilik geleneğini ve kent kimliğini oluşturan yaşayan bir miras olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Festival süresince gerçekleştirilen bilimsel, kültürel ve sosyal etkinlikler sayesinde her yaştan ziyaretçi Zonguldak'ın kömürle şekillenen geçmişini farklı yönleriyle tanıma fırsatı buldu.

Büyük ilgi gören VADİFEST, Üzülmez Kültür Vadisi'nin kültür, turizm ve eğitim odağında değerlendirilmesine yönelik önemli bir adım olurken, Zonguldak'ın endüstriyel mirasının ulusal ve uluslararası ölçekte tanıtımına da önemli katkı sağladı. Festival sonunda elde edilen yoğun katılım ve olumlu geri dönüşler, VADİFEST'in önümüzdeki yıllarda gelenekselleşerek Zonguldak'ın kültür ve turizm takviminde önemli bir yer edinmesi yönündeki beklentileri güçlendirdi.